Axiom Station chọn pin mặt trời cuộn ROSA cho module thứ hai
Redwire nhận hợp đồng cung cấp hai cánh pin ROSA cho module thứ hai của Axiom Station; lịch phóng, công suất và cấu hình riêng vẫn chưa chốt công khai.
Redwire ngày 5/10/2026 cho biết đã nhận hợp đồng từ Axiom Space để phát triển và giao hai cánh pin mặt trời cuộn ROSA cho module thứ hai của Axiom Station. Công ty cũng đang chế tạo hệ thống ROSA cho module đầu tiên. Thỏa thuận xác nhận lựa chọn công nghệ cấp điện cho một phần trạm thương mại tương lai, nhưng không có nghĩa phần cứng đã bay hoặc trạm đã đi vào vận hành.
Ảnh minh họa iROSA trên Trạm Vũ trụ Quốc tế, nguồn NASA. Redwire và Axiom chưa công bố hình ảnh cặp cánh dành riêng cho module thứ hai.
Hợp đồng bao gồm những gì
Theo thông báo của Redwire, phạm vi mới gồm hai cánh ROSA cho module thứ hai. Giá trị hợp đồng, kích thước cánh, loại tế bào quang điện và công suất dự kiến không được công bố. Vì vậy chưa thể suy ra cấu hình của Axiom từ thông số một mẫu ROSA khác đang dùng trên ISS.
Module đầu tiên của Axiom Station đang được lắp ráp cuối tại cơ sở Thales Alenia Space ở Turin, trước khi chuyển tới Houston để tích hợp và thử nghiệm, rồi tới Trung tâm Vũ trụ Kennedy. Axiom hiện đặt mục tiêu phóng module này trong năm 2028. Module thứ hai đang chuẩn bị bước vào giai đoạn lắp ráp cuối và được lên kế hoạch phóng chưa đầy một năm sau chuyến đầu, theo lịch công bố ngày 5/10.
Axiom Space nói hai module có thể tạo thành một trạm bay tự do hỗ trợ bốn thành viên phi hành đoàn. Module thứ hai cũng được thiết kế để có thể chờ trên quỹ đạo trước khi ghép nối. Đây vẫn là kế hoạch chương trình; lịch phóng và trình tự lắp ghép có thể thay đổi khi phần cứng, tên lửa và các phê duyệt tiến triển.
ROSA mở ra bằng năng lượng đàn hồi
ROSA, viết tắt của Roll-Out Solar Array, dùng một tấm nền quang điện mềm được cuộn quanh trục để xếp gọn khi phóng. Hai cần composite ở hai bên bị cuộn cùng tấm pin và lưu năng lượng biến dạng, gần giống một lò xo. Khi được nhả, chính năng lượng đó làm các cần duỗi ra và kéo tấm pin thành cánh dài, không cần mô-tơ triển khai phức tạp.
Cơ chế này được mô tả trong tài liệu thử nghiệm bay của NASA. Lợi ích chính không phải pin tạo điện theo nguyên lý mới, mà là cách đóng gói và triển khai: diện tích thu sáng lớn có thể nằm trong thể tích nhỏ lúc phóng. Thiết kế cũng có thể mở rộng theo nhiệm vụ và giảm một số bộ phận chuyển động, dù hệ thống vẫn phải chịu rung khi phóng, chu kỳ nhiệt, bức xạ và tải động khi mở ra.
Công nghệ đã có kinh nghiệm bay, cấu hình Axiom thì chưa
Mẫu ROSA thử nghiệm được đưa lên ISS vào tháng 6/2017, triển khai và đo đặc tính kết cấu trên quỹ đạo. Các phiên bản iROSA sau đó được lắp để bổ sung điện cho trạm. NASA cho biết hai cánh iROSA đầu tiên được lắp năm 2021 và mỗi cánh có thể tạo hơn 28 kW ở đầu vòng đời trong cấu hình của ISS.
Những kết quả đó cho thấy họ công nghệ đã vượt qua giai đoạn ý tưởng. Redwire tuyên bố ROSA có tỷ lệ thành công 100% và hơn 65 cánh đã được giao hoặc đang phát triển. Đây là số liệu của nhà cung cấp, không bảo đảm mọi biến thể tương lai sẽ có cùng hiệu suất. Cấu hình của Axiom vẫn cần được kiểm chứng riêng.
Pin cuộn giải quyết một ràng buộc quan trọng của trạm
Một trạm có người ở phải cấp điện liên tục cho điều hòa không khí, thông tin liên lạc, máy tính, điều khiển nhiệt và tải nghiên cứu. Trong khi đó, thể tích và khối lượng dưới chụp tải tên lửa bị giới hạn. Cánh pin xếp cuộn giúp dành không gian lúc phóng cho cấu trúc và thiết bị khác, rồi mở rộng diện tích thu năng lượng sau khi lên quỹ đạo.
Việc đặt ROSA trên cả hai module đầu cho thấy Axiom muốn dùng một họ phần cứng chung. Tuy nhiên, thông cáo không nêu hai module sẽ chia sẻ điện ra sao, dùng pin lưu trữ nào, công suất dự phòng bao nhiêu hay cánh có thể thay thế trên quỹ đạo hay không. Những câu hỏi đó quyết định tính tự chủ của trạm.
Điều cần theo dõi trước mốc 2028
Hợp đồng mới là một bước trong chuỗi dài gồm thiết kế chi tiết, sản xuất, kiểm tra rung và nhiệt-chân không, tích hợp, phóng, mở cánh và vận hành. Redwire chưa cho biết thời điểm giao hai cánh của module thứ hai. Axiom cũng chưa cập nhật công khai ngày phóng cụ thể, phương tiện phóng hoặc toàn bộ điều kiện để tách thành trạm bay tự do.
Vì vậy, diễn giải thận trọng nhất là Axiom đã khóa thêm một nhà cung cấp và một kiến trúc năng lượng có kinh nghiệm bay, chứ chưa hoàn tất hạ tầng điện cho trạm. Các mốc có giá trị tiếp theo sẽ là hoàn thành module đầu, thử nghiệm tích hợp, thông số cặp ROSA dành riêng cho Axiom và hợp đồng phóng. Nếu các bước đó đạt tiến độ, hai cánh pin cuộn này sẽ là phần thiết yếu giúp module thứ hai vừa gọn khi lên quỹ đạo vừa có nguồn điện sau khi triển khai.
