ĐHQG-HCM hợp tác với KIRIA: thử robot thế nào để doanh nghiệp dùng được?

Đại học Quốc gia TP.HCM và Viện Thúc đẩy Công nghiệp Robot Hàn Quốc (KIRIA) ký biên bản ghi nhớ ngày 11/11/2026. Hai bên sẽ tìm hiểu nhu cầu tự động hóa, thiết kế các dự án trình diễn và nghiên cứu khả năng lập một trung tâm robot chung. Với doanh nghiệp Việt Nam, điểm đáng theo dõi là liệu các dự án thử có trả lời được câu hỏi rất cụ thể: thiết bị hoàn thành việc gì, với chất lượng nào, và ai có thể đưa nó trở lại làm việc khi gặp lỗi giữa ca?

Điều đã ký khác điều sẽ phải xây dựng

Thông tin do Trung tâm Đổi mới sáng tạo ĐHQG-HCM công bố nêu hai bên dự kiến nghiên cứu khả năng thành lập và vận hành Trung tâm Công nghiệp Robot tiên tiến Việt Nam – Hàn Quốc tại ĐHQG-HCM. Đây là hướng được ghi trong hợp tác, không phải thông báo trung tâm đã mở cửa hoặc đã nhận đơn đặt hàng. Nguồn cũng nêu các hướng đào tạo, thực tập và tìm nguồn tài trợ, chưa xác nhận học bổng, ngân sách hay lịch tuyển sinh cụ thể.

Các lĩnh vực muốn tìm hiểu nhu cầu gồm sản xuất, logistics, nông nghiệp và thủy sản. Danh sách rộng tạo cơ hội ghép nhóm nghiên cứu với doanh nghiệp, nhưng các môi trường này không có cùng yêu cầu. Một tay máy đặt trong xưởng có thể làm việc với chi tiết đã được định vị. Thiết bị dùng ngoài trời phải xử lý biến động về môi trường. Bài thử cần bắt đầu bằng nhiệm vụ của nơi sử dụng thay vì tìm cách chứng minh cùng một loại robot phù hợp mọi ngành.

Mô tả một công đoạn sao cho có thể thử lại

Hãy lấy một tình huống giả định: kho cần chuyển khay từ khu phân loại sang một bàn đóng gói. Thay vì yêu cầu một robot di chuyển tự động, nhóm thử nên ghi khay nặng bao nhiêu theo từng loại, tuyến nào bị người hoặc xe khác cắt ngang, và khay được giao ở vị trí nào để bàn đóng gói tiếp tục làm việc. Từng chi tiết ảnh hưởng đến thiết kế. Nếu vị trí giao không đủ ổn định, người vận hành vẫn phải căn khay bằng tay dù xe đã tới nơi.

Trước khi lắp thiết bị, đo cách làm hiện tại trong vài kịch bản đại diện. Thời gian đi từ A đến B chỉ là một phần; cần tính cả thời gian chờ lấy khay, xác nhận nhận hàng và xử lý lối đi bị chặn. Với phương án robot, đo lại cùng việc và cùng tiêu chuẩn đầu ra. Nếu kho đổi cách tổ chức khay đồng thời với thay thiết bị, nhóm cần tách ảnh hưởng của hai thay đổi. Sắp xếp lại mặt bằng đôi khi có thể giải quyết một phần vấn đề với chi phí thấp hơn.

Tích hợp hệ thống là phần nối giữa robot và ca làm

Thông cáo đề cập việc hình thành quan hệ đối tác tích hợp hệ thống. Trong một dự án thực tế, bên tích hợp kết nối thiết bị với cảm biến, phần mềm phân việc và quy trình của cơ sở. Nếu hệ thống quản lý kho đã ghi khay là đã giao khi robot mới nhận nhiệm vụ, dữ liệu tồn kho có thể lệch khi xe phải quay lại. Hai bên cần thống nhất thông báo nào là giao xong, thông báo nào chỉ là đang thực hiện và ai sửa trạng thái nếu giao nhận không thành công.

Cũng nên thử lúc mất mạng, mất điện hoặc một lối đi không còn sử dụng được. Mục tiêu là xem thiết bị chuyển về trạng thái phù hợp và cách con người tiếp quản. Một lần trình diễn đi trọn tuyến không cho biết cần bao nhiêu thời gian phục hồi sau khi hệ thống dừng. Khi có quy trình dự phòng, hãy yêu cầu người trực ca thực hiện trong buổi nghiệm thu. Kết quả giúp nhận ra phần việc mà nhà cung cấp vẫn đang hỗ trợ ngầm và chưa được bàn giao.

Một dự án thử tốt phải để lại năng lực thực hiện lần sau

Doanh nghiệp có thể yêu cầu hồ sơ cấu hình, sơ đồ giao tiếp, hướng dẫn chẩn đoán và một bộ tình huống kiểm tra. Nếu đổi loại khay hoặc thêm điểm nhận hàng, nhân sự tại chỗ cần biết bước nào họ có thể tự sửa và thay đổi nào phải nhờ chuyên gia. Đó là nơi chương trình đào tạo có thể gắn với dự án thử: học viên không chỉ lập trình đường chạy mà còn đọc nhật ký, điều tra lỗi và ghi lại điều kiện mà hệ thống đã được xác nhận.

Sau một thời gian thử đã thống nhất, nên tổng hợp số khay giao đúng vị trí, số lần cần người can thiệp và thời gian dừng. Cần giữ thông tin theo ca và theo loại nhiệm vụ thay vì chỉ một giá trị trung bình. Một hệ thống tốt ở giờ vắng có thể làm chậm công việc trong giờ đông nếu các điểm giao dùng chung với xe đẩy. Khi tiêu chí đã đặt từ trước, doanh nghiệp có căn cứ để mở rộng, đổi thiết kế hoặc dừng thử mà vẫn giữ được dữ liệu hữu ích.

Biên bản ghi nhớ tạo cơ hội để trường, viện và doanh nghiệp cùng xây các phép thử đó. Những dấu hiệu tiến triển đáng theo dõi sẽ là địa điểm thử, nhiệm vụ cụ thể, tiêu chí nghiệm thu và cách đào tạo đội tại chỗ. Chúng cho biết một dự án đang tiến từ trình diễn sang vận hành, trước khi có thể bàn đến việc nhân rộng sang một cơ sở có mặt bằng, nhân lực và phần mềm khác.

Nguồn: VNUHCM Innovation Hub, công bố ngày 11/11/2026. Ví dụ kho vận là tình huống giả định dùng để phân tích.

Ảnh minh họa: Minh họa robot di động tự hành dùng trong kho hoặc nhà máy; không phải thiết bị của dự án ĐHQG-HCM và KIRIA. Rlistmedia qua Wikimedia Commons, CC BY 4.0.