Humanoid đã có giá niêm yết, nhưng phần mềm vẫn là nút thắt: Innate muốn biến robot thành “PC của robotics”
Humanoid đã xuất hiện trong các cửa hàng với mức giá cụ thể, nhưng mua được phần cứng chưa đồng nghĩa developer có một nền tảng mở để viết ứng dụng. Innate chọn hướng khác với MARS: robot bánh xe 25 cm giá 995 USD, đi kèm hệ điều hành, simulator và cơ chế chia sẻ hành vi như phần mềm.
Robot hình người đang dần rời khỏi sân khấu demo để xuất hiện như một món hàng có giá niêm yết. Cửa hàng chính thức của Unitree hiện liệt kê G1 từ 13.500 USD, R1 từ 4.900 USD và H2 ở mức 29.900 USD. Nhưng có một chi tiết dễ bị bỏ qua: với G1 và H2, Unitree lưu ý rằng bản tiêu chuẩn không dành cho phát triển thứ cấp; developer muốn tùy biến phải chuyển sang phiên bản EDU.
Nói cách khác, việc có thể mua một humanoid chưa đồng nghĩa ngành robotics đã có tương đương của PC: một thiết bị đủ hoàn chỉnh để bật lên sử dụng, nhưng cũng đủ mở để người khác viết phần mềm cho nó.
Đó là khoảng trống mà Innate, startup thuộc Y Combinator Fall 2024, đang cố nhắm tới. Công ty tự mô tả tham vọng của mình là xây dựng “PC of robotics” — một robot đa dụng, mở và đủ rẻ để developer có thể lập trình, thử nghiệm rồi chia sẻ hành vi cho người khác. Sản phẩm hiện tại của Innate là MARS, được niêm yết 995 USD trên website công ty.
Cần làm rõ một điểm: MARS không phải humanoid. Nó là một mobile manipulator nhỏ cao khoảng 25 cm, di chuyển bằng bánh xe và có một cánh tay robot. Chính lựa chọn này lại làm rõ hơn luận điểm của Innate: công ty không cố bán hình dáng giống người trước, mà muốn xây lớp nền tảng để developer có thể tạo “ứng dụng” cho physical AI.
Robot đã thành sản phẩm, nhưng quyền lập trình chưa thành chuẩn
Việc Unitree có thể đặt nhiều mẫu humanoid vào một cửa hàng trực tuyến cho thấy phần cứng robotics đã đi khá xa so với vài năm trước. G1 có giá khởi điểm 13.500 USD, cao 1,32 m và dùng 23 đến 43 khớp tùy cấu hình. Tuy nhiên, chính trang sản phẩm của Unitree cũng cảnh báo ngành humanoid vẫn ở giai đoạn khám phá ban đầu và người mua cá nhân nên hiểu rõ giới hạn trước khi đặt hàng.
Sự khác biệt giữa một robot “mua được” và một platform cho developer nằm ở phần mềm. Một PC trở thành nền tảng không chỉ vì nó được sản xuất hàng loạt, mà vì người dùng có thể cài chương trình do bên thứ ba viết, developer có API và công cụ tương đối ổn định, còn ứng dụng có thể được phân phối mà không cần nhà sản xuất trực tiếp tham gia vào từng trường hợp sử dụng.
Robotics hiện chưa có một chuẩn tương đương đủ rộng. Nhiều robot vẫn gắn chặt phần cứng, middleware, mô hình điều khiển và phần mềm ứng dụng vào cùng một hệ thống. Một nhóm muốn thử mô hình mới thường phải giải quyết cả calibration, sensor stack, motion control, simulation và deployment trước khi chạm tới bài toán thực sự họ muốn nghiên cứu.
Innate không bắt đầu bằng humanoid
MARS được thiết kế như một robot nhỏ có thể mang đi, với đầu chuyển động tích hợp camera stereo và RGB, LiDAR 2D, NVIDIA Jetson Orin Nano 8 GB và cánh tay 5+1 bậc tự do. Innate còn để sẵn cổng mở rộng và không gian cho phần cứng bổ sung.
Đây không phải cấu hình để cạnh tranh với humanoid toàn thân về tầm với, leo cầu thang hay thao tác những công cụ được thiết kế cho con người. Đổi lại, nó giảm đáng kể giá và độ phức tạp của một thiết bị dành cho developer. Ở mức 995 USD mà Innate đang quảng cáo, MARS gần với giá một máy tính phát triển AI cao cấp hơn là một humanoid trị giá hàng chục nghìn USD.
Website hiện tại của Innate mô tả một quy trình khá giống phát triển phần mềm: developer viết hành vi, chạy thử trong simulator, đưa nó sang MARS thật rồi chia sẻ cho người khác. Công ty minh họa cả cách cài một hành vi bằng lệnh kiểu innate install. Ở lớp thấp hơn, hệ thống vẫn cho phép truy cập ROS 2 và workflow phát triển truyền thống của robotics.
Điểm quan trọng nằm ở chỗ Innate đang cố giấu bớt phần “plumbing” của robot mà không khóa developer khỏi nó. Người mới có thể bắt đầu ở lớp agent và skill; người cần kiểm soát sâu hơn vẫn có thể đi xuống ROS 2, firmware và các thành phần hệ thống.
“PC của robotics” thực ra là một bài toán hệ điều hành
Innate OS là phần khiến phép so sánh với PC có ý nghĩa hơn một khẩu hiệu marketing. Công ty đang phát triển hệ điều hành agentic mã nguồn mở, tích hợp simulation, điều khiển robot và lớp để biến demonstration thành skill. Tài liệu của Innate cho phép developer viết skill bằng Python, định nghĩa hành vi của agent và kết nối input, trong khi GitHub của công ty công khai các repository liên quan tới hệ điều hành, firmware và tài nguyên simulation.
Trên MARS, “ứng dụng” không nhất thiết là một giao diện có nút bấm như trên máy tính. Nó có thể là tập hợp perception, prompt, planner và action cho phép robot tuần tra một khu vực, vận hành một thiết bị, nhặt đồ hoặc chơi cờ. Physical AI khác phần mềm thông thường ở chỗ output cuối cùng không phải pixel hay văn bản mà là chuyển động trong thế giới thật; vì vậy mỗi lỗi phần mềm có thể trở thành lỗi cơ học.
Điều này cũng giải thích vì sao simulator là thành phần quan trọng. Developer cần thử hành vi mà không phải mỗi lần đều đặt robot thật vào đúng căn phòng, đúng vị trí và chấp nhận rủi ro va chạm. Nếu cùng một workflow có thể chuyển từ simulation sang robot với ít thay đổi, chi phí thử nghiệm giảm mạnh.
Một robot nhỏ có thể phù hợp với developer hơn humanoid
Humanoid hấp dẫn vì môi trường sống của con người đã được thiết kế quanh cơ thể người: cầu thang, tay nắm cửa, bàn, kệ và dụng cụ. Nhưng chính số lượng khớp lớn, yêu cầu cân bằng và năng lượng cao khiến humanoid trở thành một nền tảng đắt đỏ để học cách viết ứng dụng physical AI.
MARS chọn bánh xe và một cánh tay duy nhất. Nó hy sinh khả năng đi mọi nơi để giữ phần cứng đủ đơn giản cho developer có thể sở hữu. Đây là chiến lược quen thuộc của platform: phiên bản đầu không cần giải quyết mọi bài toán, mà cần tạo ra vòng lặp phát triển đủ ngắn để nhiều người có thể thử ý tưởng.
Nếu Innate làm được điều đó, giá trị của robot sẽ không chỉ nằm ở những tác vụ do chính công ty viết. Một developer có thể tạo hành vi mới, đóng gói và chia sẻ; người dùng khác cài lại hành vi đó trên robot của họ. Khi ấy, mỗi thiết bị bán ra có thể làm tăng giá trị của hệ sinh thái phần mềm thay vì chỉ tăng số robot đang hoạt động.
Khoảng cách từ developer kit tới một “PC” thực sự còn lớn
Hiện tại, phép so sánh với PC vẫn nên được xem là mục tiêu của Innate hơn là trạng thái đã đạt được. GitHub của công ty mô tả nền tảng vẫn ở giai đoạn beta. Website nói các demo MARS được thực hiện tự động, nhưng chưa có benchmark độc lập công khai về tỷ lệ hoàn thành tác vụ, số lần thất bại hay độ lặp lại trong những môi trường khác nhau.
Tình trạng thương mại cũng còn mang dấu hiệu của một sản phẩm rất sớm. Trang chủ Innate quảng cáo MARS mới ở mức 995 USD và có nút mua, trong khi trang Batch 2 trên cửa hàng đang hiển thị “sold out”. Một số nội dung về lịch giao hàng trên store còn là thông tin cũ. Vì vậy, có cơ sở để nói MARS là một sản phẩm được niêm yết và đã đi qua giai đoạn chỉ có prototype, nhưng chưa nên xem nó như thiết bị bán lẻ với nguồn cung ổn định kiểu PC.
Khó khăn lớn hơn là hệ sinh thái. Một platform chỉ thực sự có lợi thế khi API đủ ổn định, ứng dụng của bên thứ ba đủ nhiều, cách đóng gói và cập nhật đủ tin cậy, còn hành vi viết trên một robot có thể chạy trên robot khác mà không cần chỉnh sửa thủ công quá nhiều. Với physical AI, sự khác biệt giữa hai căn phòng, hai vật thể hay hai bộ cảm biến cũng có thể làm một skill hoạt động khác hẳn.
Đây là nơi tham vọng “PC of robotics” sẽ được kiểm chứng. Mốc đáng theo dõi không phải MARS có thể chơi cờ hay nhặt tất trong một video hay không, mà là liệu một developer bên ngoài có thể viết một skill, thử trong simulator, triển khai trên robot thật, chia sẻ nó và để người khác cài lại mà không cần kỹ sư Innate đứng cạnh.
Nếu vòng lặp đó trở nên bình thường, robot có thể bắt đầu được nhìn như một nền tảng tính toán có cảm biến và cơ cấu chấp hành, thay vì một cỗ máy được sản xuất cho từng nhiệm vụ riêng. Còn ở thời điểm hiện tại, Innate mới đang đặt những viên gạch đầu tiên cho mô hình đó — với một robot nhỏ chạy bánh xe, không phải một humanoid.
