ISS triển khai iROSA thứ bảy, còn một mảng pin chờ lắp trong tháng 11

ISS đã có thêm mảng pin mặt trời cuộn iROSA thứ bảy sau chuyến đi bộ ngoài không gian ngày 29/10/2026, giờ Mỹ. NASA xác nhận Anil Menon và phi hành gia Canada Joshua Kutryk đã lắp và triển khai mảng này trên kênh điện 2A. Mảng thứ tám vẫn chờ một chuyến làm việc dự kiến ngày 5/11.

Đây là bước triển khai ngoài trạm, khác với việc vận chuyển phần cứng lên quỹ đạo trong nhiệm vụ CRS-35 đã được công bố trước đó. Thiết bị đến ISS và thiết bị đã được lắp vào hệ điện là hai trạng thái vận hành khác nhau.

Mảng thứ bảy đã triển khai, mảng cuối vẫn ở phía trước

Theo thông báo NASA ngày 29/10, chuyến đi bộ của Menon và Kutryk kéo dài 7 giờ 11 phút, kết thúc lúc 15:08 EDT. Hai người cũng làm các bước chuẩn bị cho việc lắp mảng cuối lên kênh 3B.

Mục tiêu của phần nâng cấp là bổ sung điện cho hoạt động quan trọng của trạm, trong đó có quá trình kết thúc nhiệm vụ và đưa trạm rời quỹ đạo có kiểm soát. Tuy nhiên, lịch 5/11 là kế hoạch tiếp theo, không phải một công việc đã hoàn thành.

Vì vậy, cách diễn đạt chính xác hiện tại là bảy mảng đã được lắp, còn một mảng chưa triển khai. Không nên lấy cấu hình sau khi hoàn tất để mô tả như trạng thái đã có ngay trong bản tin này.

Vì sao iROSA được mang lên dưới dạng cuộn?

Lịch sử phát triển ROSA của NASA mô tả thiết kế dùng các thanh đỡ composite tích trữ năng lượng biến dạng. Khi được giải phóng, cấu trúc mở ra, mang theo bề mặt quang điện mềm đã cuộn gọn khi vận chuyển.

Cách đóng gói này giải quyết một bài toán quen thuộc của phần cứng không gian: cần diện tích thu ánh sáng lớn khi làm việc nhưng phải nằm trong thể tích hạn chế lúc phóng. Thiết kế triển khai tự động không có nghĩa toàn bộ quá trình lắp lên ISS diễn ra mà không cần phi hành gia.

Trong chuỗi công việc, đưa thiết bị đến vị trí, cố định đúng giao diện và kết nối hệ thống vẫn là những bước riêng. Cơ cấu tự bung chỉ giải quyết một phần của quá trình chuyển từ kiện hàng sang thiết bị hoạt động.

Hệ mới bổ sung cho mảng cũ thay vì thay toàn bộ

Tài liệu nền của NASA về chương trình iROSA giải thích cách đặt các mảng mới trước một phần mảng cũ, dùng lại hệ thống hướng theo Mặt Trời và phân phối điện hiện hữu. Những phần mảng cũ không bị che vẫn tiếp tục phát điện.

Đó là lựa chọn tích hợp với một trạm đang vận hành, không phải tháo bỏ toàn bộ hệ điện rồi dựng lại từ đầu. Nó cho phép tăng cường nguồn phát trong khi giữ lại hạ tầng còn sử dụng được.

Tài liệu này được công bố từ năm 2021 và mô tả cấu hình của giai đoạn trước. Nó hữu ích để hiểu kiến trúc, nhưng không được dùng như bằng chứng rằng mọi hạng mục của cấu hình năm 2026 đã hoàn thành.

Công suất phải đi cùng cấu hình và thời điểm

Bài tổng quan ngày 15/10/2026 của NASA nhắc lại sáu iROSA đã được lắp trong giai đoạn 2021–2023 và việc bổ sung cặp cuối. Nó đặt nâng cấp nguồn điện trong nhu cầu duy trì sự sống, hoạt động thường ngày và nghiên cứu trên trạm.

Các tài liệu qua nhiều năm có những con số công suất gắn với cấu hình và cách mô tả khác nhau. Chúng không nên được cộng hoặc chuyển thẳng thành công suất thực đo ngay sau chuyến đi bộ mới nhất. Bài viết này không suy ra một mức điện khả dụng hiện tại từ các con số ở nhiều thời điểm.

Đây là giới hạn cần giữ khi đưa tin về nâng cấp kỹ thuật: số lượng thiết bị đã lắp là một dữ kiện, còn đánh giá hệ điện trong vận hành cần đúng thông số và phạm vi đo của hệ thống.

Bước tiếp theo là hoàn tất phần cứng còn lại

Ở góc độ công nghệ, iROSA cho thấy cách một thiết kế triển khai gọn được đưa vào hạ tầng đang hoạt động qua nhiều giai đoạn. Giá trị không chỉ nằm ở tấm pin mới, mà còn ở khả năng ghép nó với cơ cấu, đường điện và quy trình làm việc đã có trên quỹ đạo.

Nguồn và ảnh tư liệu

Nguồn: NASA, kết quả ngày 29/10/2026; cơ chế ROSA; kiến trúc nâng cấp; tổng quan 15/10/2026.

Ảnh tư liệu: iROSA thứ hai sau triển khai ngày 25/6/2021, NASA, mã iss065e144542, qua Wikimedia Commons. Tác phẩm NASA thuộc phạm vi công cộng tại Mỹ; sử dụng báo chí theo hướng dẫn NASA. Đây không phải ảnh mảng thứ bảy vừa lắp năm 2026.