SpaceX phóng CRS-35 mang cặp pin mặt trời ISS cuối cùng lên quỹ đạo
Cargo Dragon rời Cape Canaveral với hơn 6.300 pound hàng và cặp iROSA thứ tư, dự kiến ghép nối ISS ngày 15/10. Tàu còn chở thiết bị cho hơn 40 nghiên cứu.
Tên lửa Falcon 9 của SpaceX lúc 6 giờ 33 sáng EDT ngày 13/10, tức 10 giờ 33 UTC, đã phóng tàu Cargo Dragon trong nhiệm vụ tiếp tế thương mại CRS-35 của NASA. Con tàu mang hơn 6.300 pound, khoảng 2,86 tấn, vật tư và phần cứng tới Trạm Vũ trụ Quốc tế, trong đó có cặp pin mặt trời cuộn iROSA cuối cùng dành cho ISS.
Dragon dự kiến tự động ghép vào cổng hướng không gian của mô-đun Harmony lúc 11 giờ sáng EDT ngày 15/10. Tại thời điểm NASA công bố phóng thành công, hành trình và thao tác ghép nối vẫn chưa hoàn tất. Đây là chuyến dịch vụ tiếp tế thương mại thứ 35 của SpaceX cho cơ quan vũ trụ Mỹ.
Ảnh: NASA.
Cặp iROSA thứ tư hoàn tất chương trình tăng công suất cho ISS
Hai tấm International Space Station Roll-Out Solar Arrays được xếp trong khoang không điều áp của Dragon. Chúng là cặp thứ tư và cuối cùng trong chương trình nâng cấp nguồn điện của trạm. Sau khi tàu tới nơi, các phi hành gia sẽ lắp đặt trong những chuyến đi bộ ngoài không gian dự kiến vào cuối mùa thu.
iROSA không thay toàn bộ các mảng pin mặt trời cũ. Thiết kế mới được gắn phủ một phần lên cấu trúc hiện hữu, bổ sung công suất trong khi vẫn dùng phần còn hoạt động của hệ thống trước. Spaceflight Now cho biết mỗi cánh có thể cung cấp hơn 20 kW trong thời gian trên 10 năm; NASA nói cặp cuối sẽ hoàn tất việc tăng cường điện cho nghiên cứu, vận hành và kế hoạch đưa trạm rời quỹ đạo có kiểm soát.
Công nghệ pin cuộn đã được trình diễn trên CRS-11 năm 2017. Khác với mảng cứng mở như cánh quạt, ROSA cuộn quanh một trục khi vận chuyển rồi tự bung nhờ năng lượng đàn hồi của các thanh đỡ. Cấu trúc gọn khi phóng và giảm số cơ cấu bản lề phức tạp, nhưng vẫn phải được lắp đúng giao diện đã chuẩn bị trên ISS.
Hơn 40 nghiên cứu cùng lên chuyến tàu
Bên cạnh điện năng, CRS-35 chở thiết bị cho hơn 40 nghiên cứu khoa học. LambdaVision-1 thử sản xuất võng mạc nhân tạo trong vi trọng lực bằng cách tạo nhiều lớp mỏng. Do vật liệu ít lắng hơn trong môi trường này, nhóm nghiên cứu kỳ vọng các lớp đồng đều và ổn định hơn, từ đó cải thiện thiết bị cấy cho một số bệnh võng mạc hiện chưa chữa được.
Thí nghiệm Stellar Spheroids nuôi mô tim ba chiều để nghiên cứu sự phát triển và chức năng của mô trong vi trọng lực, hướng tới mô hình thử thuốc quy mô lớn hơn cho các chuyến bay tương lai. Một nhóm khác khảo sát loại kính tạo từ các nguyên tố nặng thay vì chủ yếu từ silica; vật liệu như vậy có thể có chiết suất cao, chống vỡ hoặc phản ứng nhiệt khác kính thông thường.
Đây là mục tiêu nghiên cứu, không phải kết quả điều trị hoặc vật liệu thương mại đã được chứng minh. Mẫu cần được vận hành trên trạm, trả về Trái Đất và phân tích trước khi nhóm khoa học có thể đánh giá giả thuyết.
Tên lửa hạ cánh, Dragon bắt đầu hành trình hai ngày
Khoảng bảy phút rưỡi sau khi rời bệ, tầng đẩy B1096 hạ xuống Landing Zone 40 cạnh Cape Canaveral, hoàn tất chuyến bay thứ tám. Hai phút sau, tàu Dragon C211 tách khỏi tầng hai và bắt đầu hành trình tới ISS. Đây là lần thứ tư tàu chở hàng này bay lên quỹ đạo.
Tái sử dụng tầng đẩy và tàu giúp phân bổ chi phí phần cứng qua nhiều nhiệm vụ, nhưng mỗi lần bay vẫn đòi hỏi kiểm tra, tân trang và xác nhận riêng. Hạ cánh thành công của Falcon 9 cũng không thay thế các mốc còn lại: Dragon phải thực hiện rendezvous, ghép nối, dỡ hàng và sau khoảng một tháng trở về với mẫu nghiên cứu cùng phần cứng.
Ý nghĩa của CRS-35 nằm ở hạ tầng cuối vòng đời ISS
Trạm Vũ trụ Quốc tế đã hỗ trợ hơn 4.000 thí nghiệm của các nhà khoa học từ hơn 110 quốc gia trong hơn 25 năm. Khi các mảng pin ban đầu suy giảm theo thời gian, bổ sung iROSA giúp giữ đủ điện cho phòng thí nghiệm, hệ thống sinh hoạt và giai đoạn vận hành cuối.
Cặp pin này vì thế vừa phục vụ nghiên cứu hiện tại, vừa hỗ trợ chuẩn bị cho việc đưa ISS rời quỹ đạo an toàn. Tuy nhiên, “cặp cuối cùng đã phóng” chưa đồng nghĩa việc nâng cấp đã hoàn tất; bước lắp đặt và đưa vào sử dụng vẫn ở phía trước.
Trong ngắn hạn, hai mốc cần theo dõi là ghép nối ngày 15/10 và tình trạng hàng sau khi mở khoang. Về dài hạn, giá trị khoa học của chuyến bay sẽ chỉ rõ khi các thí nghiệm tạo được dữ liệu và iROSA chứng minh hiệu năng sau lắp đặt.
